Ang Kahulugan ng Oras para sa mga Pinoy

Kasing-tulad ng mga kulturang Asianong taga timog-silangan, ang mga Pilipino ay nakaka-alam ng horas sa pamamagitan ng position ng araw sa langit. Ang salitang --araw--, ay itunituring ang araw at --gabi-- ay itinituring para sa magdamag.

--Madalingaraw,-- ay talagang katumbas ng “ang araw ay nagmamadali na lumbas (sa langit)”. Dahil dito, ang horas sa pagitan ng ala una at alas cinco ng umaga ay --madalingaraw-- o bukang-liwayway.

--Umaga,-- ay ang panahon sa pagitan ng alas sais ng umaga at bago mag alas dose ng hapon kung saan ang araw ay nakapanik na sa langit.

--Tanghali,-- ay ang alas dose ng hapon o gitna ng araw. --Hapon,-- ay mula sa ala una hanggang sa alas cinco ng hapon, at ang lagpas ng alas sais ay --gabi,-- o kagabihan.

Dati noon, ang mga Pilipino ay nagmamasdan ng orasyon kapag tumutugtog ang mga kampana ng simbahan sa eksaktong alas sais ng gabi sa pagtatapos ng araw ng may dasal at pagguguni-guni. Sa mga lalawigan, ang mga magsasaka ay nagatatapos ng kanilang araw sa bukidan agad na magtakip-silim ang araw, at sila’y bumbalik sa kanilang bahay para maghapunan.

Kakatuwang pansinin ang mga Pilipinong nagsasalita ng Tagalog ay mahilig gumamit ng mga hindi eksaktong salita na naglalahad sa horas. Halimbawa, mamaya na ay katumbas ng “later” at bukas na ay katumbas ng “tommorow” (pareho’y naghahayag ng pagiging tamad). Ito’y laging mga sagot ng mga nagasasalita ng Tagalog sa Pilipinas katulad ng mamayang hapon, mamayang gabi, bukas ng umaga, bukas ng hapon, bukas ng gabi, o simpleng mamaya sa mga tanong sa horas na hindi nakaka-alam ng eksaktong horas.

Ang mga Pilipino sa Pilipinas ay hindi apurado pagdating sa pagmamasdan ng horas. Asahan mo ang mga Pilipino na mahuli ng mahigit-kumulang ng isang horas sa mga pulong, pista, o kahit sa kasal. Ang namamalaging dahilan ay: na-traffic ako eh,” “na-late ako magising,” “hindi umandar ang alarm clock ko eh,” at mga iba pang mga pagdadahilan. Kahit ang tagadala ng watawat ng Pilipino na aeroplanong PAL (para sa Philippine Airlines) ay nagiging dulot ng biro dahil ito’y katumbas ng Palaging Late!

Ito’y mga salitang Tagalog at mga sinasabi para sa pagtukol sa horas:

* bukas (tommorow, pero pwedeng maglahad ng anomang horas bukas)
* mamaya (later, pero pwedeng maglahad ng anomang horas ngayong araw)
* sa susunod (next time, naglalahad na kahit anomang horas sa mga susunod na panahon)
* gabi (evening)
* tanghali (lunch time)
* umaga (morning)
* handa na/gagawin na/balik na bukas (will be ready/let’s do it/come back, tommorow)
* handa na/gagawin na/bumalik ka na mamaya (will be ready/let’s do it/come back, later)
* bukas na (by tommorow, tommorow yet)
* saka na (later still)
* baka sa ibang araw (maybe next time)
* tanghali na (literally, it is lunch time; as idiom, it is late already!)
* maaga pa (it is too early)
* darating na (it is coming soon)
* kanina pa (it’s been a while, has been here for a while)
* huli na (it is too late)